Bankalar ve Varlık Yönetim Şirketleri Arasındaki Temlik Sözleşmelerinde Şekil Şartı ve Damga Vergisi İstisnası
Bankalar ve Varlık Yönetim Şirketleri Arasındaki Temlik Sözleşmelerinde Şekil Şartı ve Damga Vergisi İstisnası
İcra dairelerinde yürütülen takiplerde alacaklı bankaların tahsil edemediği donuk kredi portföylerini Varlık Yönetim Şirketlerine (VYŞ) devretmesi (temlik etmesi) sıkça karşılaşılan bir uygulamadır. Ancak bu süreçte sunulan temlik sözleşmelerinin noterden yapılma zorunluluğunun bulunup bulunmadığı, elektronik imzalı belgelerin kabulü ve damga vergisi tahakkuku hususlarında icra müdürlükleri arasında ciddi uygulama farklılıkları yaşanmaktaydı.
Tereddütleri gidermek ve yeknesaklık sağlamak amacıyla yayımlanan Adalet Bakanlığı İcra İşleri Dairesi Başkanlığının 09.02.2026 tarihli ve 86420598-49/1468 sayılı görüş yazısı, uygulamadaki belirsizliklere kesin çözüm getirmiştir.
Temlik Sözleşmesi Usul Esasları Özeti
| Uygulama Alanı | Yasal Dayanak | Bakanlık Görüşü / Kural |
|---|---|---|
| Geçerlilik Şekli | TBK m. 184 | Noter huzurunda yapılması zorunlu değildir; adi yazılı şekil yeterlidir. |
| Elektronik İmza | 5070 Sayılı Kanun m. 5 | Islak imza ile eşdeğerdir; ayrıca icra dairesinde huzurda imza/ikrar aranmaz. |
| Damga Vergisi | 5411 s.K. m. 143 / 488 s.K. (2) Sayılı Tablo | Damga vergisinden istisnadır; vergi dairesine ihbar yapılmasına gerek yoktur. |
Görüş Yazısında Öne Çıkan 3 Temel İlke
1. Noter Huzurunda Yapılma Zorunluluğu Yoktur
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 184. maddesi gereğince alacağın temliki sözleşmesinin geçerliliği yalnızca yazılı şekilde yapılmış olmasına bağlıdır. Kanunda bu işlemin resmi şekilde (noterlikçe) yapılması gerektiğine dair bir amir hüküm bulunmamaktadır. Dolayısıyla adi yazılı olarak akdedilen temlik sözleşmeleri hukuken geçerlidir.
2. Güvenli E-İmza ile Huzurda İmza Şartı Ortadan Kalkar
Adi yazılı sözleşmelerde icra müdürlüğü, alacaklının hak kaybına uğramaması adına temlik edenin icra dairesi huzurunda imzasını ikrar etmesini arayabilir. Ancak taraflarca 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında güvenli elektronik imza ile imzalanıp UYAP üzerinden sunulan temlik sözleşmelerinde, e-imza ıslak imzanın tüm hukuki sonuçlarını doğurduğu için ayrıca tarafların icra dairesine gelerek huzurda imza veya ikrar vermesine gerek yoktur.
3. Damga Vergisi İstisnası Uygulanmalıdır
5411 sayılı Bankacılık Kanunu’nun 143. maddesi ile 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu’na ekli (2) sayılı tablonun IV-23 fıkrası uyarınca; bankalar ile varlık yönetim şirketleri arasında alacakların devrine ve temlikine ilişkin düzenlenen kâğıtlar damga vergisinden müstesnadır. İcra müdürlüklerinin bu sözleşmeler nedeniyle temlik alacaklısından damga vergisi makbuzu istemesi ya da vergi dairesine ihbarda bulunması hukuka aykırıdır.
T.C. Adalet Bakanlığı İcra İşleri Dairesi Başkanlığı Resmi Görüş Metni
T.C. ADALET BAKANLIĞI - İcra İşleri Dairesi Başkanlığı
Sayı: 86420598-49/1468 | Tarih: 09.02.2026
Konu: Bankalar ve Varlık Yönetim Şirketleri Arasında Yapılan Temlikler
Dağıtım: İcra Daireleri Başkanlıklarına / İcra Müdürlüklerine
(İlgi: a) İstanbul İcra Daireleri Başkanlığının 14.10.2025 tarih ve 2025/4583 muh. sayılı yazısı, b) Teftiş Kurulu Başkanlığının 15.01.2026 tarih ve E-20261793-045.02-14/278 sayılı yazısı)
İcra dairelerinde yürütülmekte olan icra takiplerinde, alacaklısı banka olan dosyaların bir kısmının varlık yönetim şirketleri ile noter dışında düzenlenen temlik sözleşmelerinin taraflarınca elektronik imzalı olarak dosyaya sunulduğu, bu türden temlik sözleşmelerinin bazı icra dairelerince Türk Borçlar Kanunu’nun 184’üncü maddesi kapsamında geçerli sayılarak işleme alındığı, bazı icra dairelerince ise noterlikçe düzenlenmediği gerekçesiyle reddedildiği ve damga vergisi yönünden tereddütler yaşandığı belirtilerek Başkanlığımızdan görüş talep edilmiştir.
Yapılan inceleme neticesinde;
- Alacağın temliki sözleşmesinin geçerli olması için noter huzurunda yapılmış olmasının zorunlu olmadığı, adi yazılı şekilde yapılan alacağın temliki sözleşmelerinin de geçerli olacağı,
- Elektronik imza elle atılan imza ile aynı hukuki sonucu doğuracağından, temlik sözleşmesinin elektronik imza ile imzalanmak suretiyle gönderilmesi halinde ayrıca huzurda imza alınmasına gerek bulunmadığı,
- 5411 sayılı Kanun kapsamında kurulan varlık yönetim şirketlerinin yaptıkları işlemler ve bununla ilgili düzenlenen kâğıtların 488 sayılı Kanun’a göre ödenecek damga vergisinden müstesna tutulduğu, tarafları banka ile varlık yönetim şirketi olan temliknamenin de bu kapsamda bulunduğu, bu nedenle damga vergisi alınmasına gerek olmadığı düşünülmektedir.
Bilgi edinilmesi ile yazımızın yetki çevrenizde bulunan icra dairelerine duyurulmasını rica ederim.
Hasan ÖZÇELİK
Hâkim / Bakan a. Başkan

✍️ İlk Yorumu veya Soruyu Siz Yazın